Rośliny

Akmelia (Acmella oleracea)

Acmella oleracea - znieczulnik czyli ,,roślina od bólu zęba'', zwana też "jeżówka elektryczną", czy "roślinnym botoxem". To niska płożąca się roślina z rodziny astrowatych, rodem z Brazylii. Przez wielu uważana za roślinę ozdobną za sprawa błyszczących liści i bardzo atrakcyjnych kwiatów pozbawionych zupełnie płatków. Kwiatostany tej niezwykłej rośliny są małe, żółtawe lub żółtawe z purpurowo brązowym szczytem i mają niezwykłe właściwości, które powodują że tubylcy stosują je przy bólach zębów i innych dolegliwościach w jamie ustnej. Kiedy włoży się je do ust ma się wrażenie mrowienia i drętwienia, podobnego do działania prądu w 9- woltowej baterii, również żucie świeżych liści działa podobnie. Przez wielu użytkowana jest także jako warzywo, przyprawa i roślina lecznicza, a nie tylko wtedy gdy "boli ząb".
 
akm1.jpg
Akmelia odmiana żółta
 
acmeol.jpg
Akmelia z brązowym czubkiem
 
W warunkach naturalnych (Brazylia) akmelia to rośliną wieloletnią, jej mięsiste liście są jednak bardzo wrażliwą na niskie temperatury. W warunkach krajowych z powodzeniem można ją uprawiać w domu, jak również w ogrodzie jako roślinę jednoroczną, pod warunkiem że młode sadzonki wysadzimy na miejsce stałe dopiero w drugiej połowie maja po "zimnych ogrodnikach". Z względu na wymaganą dużą wilgotność powietrza optymalne warunki to szklarnia lub tunel foliowy, ale posadzona w gruncie też radzi sobie dobrze pod warunkiem częstego zraszania. Dobrze rośnie w typowej ziemi ogrodowej bogatej w kompost, ważne by podłoże było stale wilgotne, a liście często zraszane. Może rosnąć w pełnym słońcu, ale zdecydowanie lepsze stanowisko to lekko zacienionym, gdzie tak szybko nie wysychają zraszane liście.
  
akme.jpg
Nasiona akmeli
 
Akmelię możemy rozmnażać z nasion i sadzonek zielnych pobieranych w połowie lata. Nasiona po uprzednim namoczeniu (24h) wysiewamy do większego pojemnika. Podłoże to mieszanina piasku i odkwaszonego torfu w proporcjach 1:1. Nasiona siejemy płytko, dobrze podlewamy, a cały pojemnik przykrywamy kawałkiem szyby, tak by zachować stała wilgotność. Przy stałej wilgotności i temperaturze podłoża ok 24st pierwsze siewki pojawiają się bardzo szybko nawet po kilkunastu dniach. Siewki w fazie 2-3 liści delikatnie (młode siewki są bardzo kruche) przesadzamy do doniczek produkcyjnych np P9, albo innych pojemników z otworami w dnie. Po kilku tygodniach gdy dobrze się ukorzenia możemy sadzonki wysadzić na miejsce stałe. W warunkach uprawy gruntowej dorasta do 30-40cm wysokości i tyle szerokości. Dobrze podlewana silnie się rozrasta i rozkrzewia, a pokładające się łodygi stosunkowo szybko wytwarzają korzenie i na efekty nie trzeba długo czekać. W połowie lata tworzy już bardzo zwięzły kobierzec zagłuszając wszystkie chwasty, nie wymaga więc zabiegów pielęgnacyjnych. Jedyny problem mogą stanowić ślimaki które wabione stale wilgotnym i zacienionym miejscem w ogrodzie żerują na jej liściach
 
 
akm2.jpg
Kwitnąca akmelia (sierpień) rosnąca w gruncie
 
Akmelię stosujemy w postaci świeżych kwiatów i liści, które im są bardziej świeże i młode wywołują większy efekt. Każdy kto odwiedza moje gospodarstwo przechodzi "próbę akmeli", która polega na przeżuciu 1-2 kwiatów. Przeżute dają początkowo efekt wywołujący delikatne "szczypanie-parzenie" jakby dotknięcie językiem zacisków 9V baterii, potem ślinotok z delikatnym drżeniem języka i policzków. Przy zastosowaniu większej ilości liści-kwiatów dochodzi do całkowitego odrętwienie (znieczulenie) jamy ustnej. Efekt "znieczulenia" utrzymuje się tylko kilkanaście minut, ale możemy go podtrzymać poprzez kolejna dawkę liści-kwiatów. Już nawet niewielka ilość przeżutych kwiatów-liści stymuluje okład limfatyczny korzystnie wpływając na pozbywanie się toksyn z naszego organizmu. Stymulując produkcję śliny pobudza apetyt i wspomaga trawienie. Dzięki wysokiej zawartości Spilantholu jest wysoko antybakteryjna, antywirusowa, antygrzybiczna i tym samym skuteczna w walce z Candida. Rozgniecione i zmiażdżone liście przyłożone do rany szybko likwidują obrzęk, jednocześnie hamują rozwój drobnoustrojów. Acmellę możemy tez stosować w postaci naparu z świeżych lub suszonych liści. Napar taki skuteczny jest w odkażaniu układu moczowego, w tym rozpuszczaniu kamieni, przy reumatyzmie, przeziębieniu i gorączce. Akmelia wcierana w skórę (zewnętrznie) w postaci papki nie powoduje efektu znieczulenia, a jedynie zmniejszenie napięcia mięśni. Stąd jej jedna z nazw "Ziołowy Botox", którego stosowanie w porównaniu z tym syntetycznym jest pozbawione efektów ubocznych.
 
Świeże młode listki akmelli poza właściwościami leczniczymi posiadają specyficzna smak i aromat. Liście z powodzeniem można dodawać do sałatek, kanapek, czy drinków, by podkreślić ich "elektryczny charakter".


Handzlówka 2017
Wszelki prawa zastrzeżone, kopiowanie zdjęć i tekstów bez zgody autora zabronione