Rośliny
Tarczyca Bajkalska (Scutellaria baicalensis)
 
Tarczyca bajkalska – to niewysoka bo wyrastająca zaledwie do 40-50 cm bardzo efektowna bylina. W naturalnych warunkach występująca na terenach Mongolii, Chin, Japoni i w okolicach jeziora Bajkał, stąd jej potoczna nazwa. Nazwa łacińska scutella nawiązuje do kształtu kwiatu, a w zasadzie do okrywy kielicha (scutella to miseczka-naczynie). Roślina którą w kraju można zobaczyć tylko w nielicznych ogrodach botanicznych i prywatnych kolekcjach. Należy do większej rodziny około 300 gatunków, z czego większe znaczenia lecznicze mają także:
- Scutellaria barbata - tarczyca brodata pospolita na terenie południowych Chin, Indii, Nepalu i Korei.
- Scutellaria lateriflora tarczyca boczno kwiatowa występująca jedynie na podmokłych terenach Ameryki Płn.
- Scutellaria galericulata tarczyca pospolita występująca również w Polsce choć jest dość rzadka.
 
tarczyca1.jpg
Tarczyca bajkalska kwiat
 
Tarczyca Bajkalska uchodzi za roślinę mrozoodporną i nie groźne dla niej są syberyjskie mrozy, szkodzą jej natomiast ciepłe wiosenne dni z nocnymi przymrozkami. W warunkach górskich (Bieszczady) nie ma problemu z przemarzaniem, bo śniegi zalegają długo i późno rusza wegetacja. Na niżu i w centralnej Polsce młode siewki wymagają okrywania przez pierwszą zimę.
 
 
tarczyca_wschody.jpg
Wiosenne (koniec kwietnia) wschody tarczycy Bajkalskiej

Wiosną z podziemnego grubego palowego kłącza, które nie rzadko osiąga grubość 2 cm wyrastają wzniesione pędy (25-40cm) niezbyt sztywne, podbarwione czerwonawo, kanciaste. Liście lancetowate, długości 3-5 cm, z wyraźnym unerwieniem, naprzeciwległe, gęsto osadzone wzdłuż pędu; blaszka naga lub gęsto drobno owłosiona. Wierzchołki pędów pokryte są niezbyt dużymi wargowymi kwiatami barwy niebiesko do fioletowej. Kwiaty są matowe, pokryte drobniutkim włoskami, dwuwargowe, górna część ciemniejsza, długość do 3cm. Kwiaty pojawiają się stopniowo i tak tez kwitną od czerwca do sierpnia. Stopniowo też pojawiają się nasiona w formie małych orzeszków z 4 nasionami każdy. Nasiona są małe wielkości ziaren maku koloru czarnego.
 
 
tar_nas.jpg
Nasiona tarczycy bajkalskiej
 
Dojrzałe orzeszki nasienne stopniowo pękają dając spory samosiew. Wystarczy więc posadzić kilka roślin w dość dużym rozstawie 50x50 cm, by po kilku latach uzyskać spory "łan" tarczycy.
 
 
tarczyca3.jpg
Tarczyca bajkalska prowadzona przy paliku
 
Tarczyca ma małe wymagania glebowe doskonale rośnie na typowej ziemi ogrodowej o odczynie obojętnym, wymaga stanowiska słonecznego, ale toleruje też półcień. Jak już wspomniano tarczyca daje duży samosiew, wysiana jesienią przechodzi naturalna stratyfikacje, a pierwsze wschody pokazują się wiosną następnego roku. Siew wiosenny o ile nasiona są "świeże" jest również skuteczny, choć przeprowadzona sztuczna zimna stratyfikacja (lodówka) daje o wiele większy procent kiełkujących nasion.  Nasiona moczymy w wodzie przez 24h, a następnie mieszamy z wilgotnym piaskiem i umieszczamy w lodówce (dolna półka) na okres ok 3-4 tygodnie. Ważne by w całym okresie stratyfikacji piasek był stale wilgotny, tak by raz pobudzone nasiona nie przeschły, bo wtedy mogą nie skiełkować. Po stratyfikacji (koniec kwietnia) nasiona wraz z piaskiem wysiewamy do inspektu, pierwsze wschody pojawiają się po 4 tygodniach, ważne by w tym czasie zapewnić stale wilgotne podłoże w inspekcie.
 
 
tarczyca_siewka.jpg
Roczna sadzonka w doniczce P9
 
Pierwsze wschody pokazują się po 3-4 tygodniach, a rośliny mimo że w pierwszym roku są stosunkowo małe zakwitną i wydają pierwsze nasiona. Druga metodą rozmnażania (musimy posiadać roślinę mateczna) to sadzonki pędowe-zielne. Na przełomie czerwca-lipca ścinamy 10-12 centymetrowe końcówki pędów kwiatowych i po włożeniu do ukorzeniacza sadzimy wprost do gruntu , albo na rozsadnik. Przy zapewnieniu odpowiedniego podlewania sadzonki bardzo łatwo się ukorzeniają, nawet do tego stopnia ze nie przestają kwitnąć. Po 3-4 tygodniach możemy przyciąć sadzonkę w 1/2 wysokości, będą się łatwiej rozkrzewiały.
 
 
tarczyca.JPG
Tarczyna 2 letnia
 
tar6.jpg
Tarczyca Bajkalska rośliny 3 letnia
 
Tarczyca bajkalska od wieków stosowana w naturalnej medycynie Chińskiej, posiada właściwości adaptogenne i przeciwstresowe.
 
- działa przeciwalergicznie i przeciwastmatycznie
- działa przeciwzapalnie i przeciwartretycznie
- działa żółciopędnie i antyhepatotoksycznie
- działa przeciwmiażdżycowo i przeciwzakrzepowo
- działanie krążeniowe, nasercowe i hypotensyjne
- działa antyoksydacyjnie i przeciwwolnorodnikowo
- działanie sedatywne, przeciwdrgawkowe i anksjolityczne
- działanie przeciwnowotworowe i cytotoksyczne
- działa przeciwwirusowo
- działa przeciwbakteryjnie
- działa przeciwgrzybicznie
O niepamiętnych czasów stosowana w leczeniu infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybicznych. Naukowo potwierdzone, że skutecznie hamuje rozwój gronkowców w tym złocistego, paciorkowców i grzybów drozdżakopodobnych odpornych na antybiotyki. Wyciągi z korzenia tarczycy hamują także rozwój opornych szczepów  Escherichia Coli i pozytywnie wpływają na na pracę wątroby. Tarczyca przez wielu uważana jest za cudowne zioło i stosowana na wszelkie dolegliwości, obniża poziom cholesterolu, zmniejsza możliwość powstawania zakrzepów, działa przeciwmiażdżycowo przyczyniając się do zmniejszenia ryzyka powstania zawału. Preparaty z tarczycy polepszają komfort życia, polepsza się intelekt i zdolność zapamiętywania,  powoduje to że podejmowane są próby wykorzystania tarczycy do leczenia otępienia starczej w tym choroby Alzheimera.
Naturalną koleją rzeczy w tym miejscu powinny pojawić się przepisy i porady jak stosować preparaty z tarczycy bajkalskie. Internet jest pełny tego typu porad i przepisów, a intencja tej strony jest prezentacja i pomoc w uprawie, a nie ziołolecznictwo. Serdecznie polecam strony www dr Henryka Różańskiego mojego guru w zakresie fitoterapii i ziołolecznictwa

Handzlówka 2017
Wszelki prawa zastrzeżone, kopiowanie zdjęć i tekstów bez zgody autora zabronione