Rośliny
Aralia mandżurska (Aralia mandschurica)

Aralia mandżurska to niewielkie drzewo rodem z Syberii, północnych Chin i Korei, wschodniej  Rosji i Japonii, gdzie rośnie jako poszycie miejscowych lasów liściastych. Jest to odmiana dość popularnej w naszym kraju aralii elata (aralia wysoka). Obie odmiany są bardzo podobne, a odmianę mandżurska odróżnimy po nagich liściach od strony spodniej, dłuższych przylistkach, no i oczywiście jest o wiele niższa od odmiany wysokiej. Podobnie jak żeń-szeń syberyjski i żeń-szeń właściwy należy do rodziny araliowatych (Araliaceae) i posiada podobne właściwości i cechy.

aralia_2_lata.jpg

2 letnia aralia

kwiaty.jpg

Pierwsze kwiaty 3 letniej aralii

Pokrój drzewa do złudzenia przypomina odmianę wysoka, pień pojedynczy palowy, czasem rozgałęziony, jednak pędy są zawsze prawie pionowe. Zarówno pień jak i pędy pokrywają masywne kolce. Wierzchołek rośliny zwieńczony ogromnymi pióropuszem liści ułożonych horyzontalnie tworzy parasolowaty twór do złudzenia przypominający palmę. Starcze osobniki wytwarzają 2-3 warstwy takich liści. Liście  są podwójnie, bądź potrójnie pierzaste, składają się z ogromnych ogonków i jajowatych listków.

aralia_kolce.jpg

Pień aralii  widoczne masywne kolce

aralia_6.jpg

Szypułki oblepione stopniowo dojrzewającymi nasionami

W połowie lipca na wierzchołkach kilku letnich aralii pojawiają się baldachimy białych miododajnych kwiatów o kremowych pręcikach. Kiście przypominają baldachy czarnego bzu, są jednak zdecydowanie większe.

aralia_5.jpg

Aralia w okresie, gdy zawiązuje owoce

Jesienią gdy liście się przebarwiają na żółto, a aralia staje się ozdobą nie jednego ogrodu, pojawiają się małe czarne owoce, które licznie oblepiają różowe wówczas szypułki owocostanów.

aralia_nas.jpg

Zasuszone niełupki z nasionami

Nasieniem jest mała czarna niełupka, każdy owoc to 3-4 takie nasiona. Aralia jest w pełni mrozoodporna i bardzo szybko rośnie, jej roczne przyrosty w pierwszych latach to 80-100 cm. Może być sadzona w każdych warunkach, doskonale rośnie w pełnym  słońcu jak w miejscu zacienionym. Ze względu na swoje rozłożyste liście, preferuje miejsca osłonięte, na wietrznym stanowisku przy większym wietrze liście nie wytrzymują naporu wiatru i opadają (zwłaszcza pod koniec lata). Wybierając stanowisko należy ja posadzić w żyznej i wilgotnej glebie o lekko kwaśnym odczynie.

Aralia mandżurska szczególnie starsze osobniki wytwarzają liczne odrosty korzeniowe, jest to doskonały materiał szkółkarski. Żeby takie sadzonki pozyskać musimy posiadać taką ”wiekową” roślinę mateczną, inna metoda pozyskania siewek to wysiew nasion. Aralia w naturalnych warunkach daje spory samosiew, jednak w czasie pierwszej zimy większość z jesiennych wschodów wymarza. Najlepszym sposobem jest zebranie świeżych nasion, zaprawienie ich zaprawa nasienną i przetrzymanie. Optymalnym momentem do wysiania nasion jest późna jesień tuz przed pierwszymi przymrozkami. Taki wysiew zbliżony do naturalnego zapewnia odpowiednie „przeleżenie” i stratyfikacje naturalna, a jednocześnie zapobiega wschodem siewek w roku siania. Możemy także wysiać nasiona wiosną, jednak ta metoda wymaga poddaniu nasion stratyfikacji. Z względu na słabe zapylenie, wiele nasion nie jest  wykształconych co powoduje że tylko 10-15% jest w stanie skiełkować i to w optymalnych warunkach. Wynika to z niedojrzałości zarodka, zjawisko charakterystyczne dla niemal wszystkich przedstawicieli starożytnych roślin araliowatych. Nasiona moczymy przez 24h (wodny roztwór nadmanganianu potasu), a następnie podajemy „zimnej” stratyfikacji przez okres 60-90 dni. Stratyfikacje przeprowadzamy w wilgotnym piasku w temperaturze 0-3 st (dolna półka lodówki), pamiętając o wszystkich zasadach „sterylności” i uzupełnianiu wody tak, by piasek zawsze był mokry. Dobrze przeprowadzona stratyfikacja 2-3 krotnie podnosi procent kiełkujących nasion. Tak spreparowane nasiona, szczególnie te które przeleżały 3 miesiące powinny już posiadać widoczne gołym okiem miniaturowe ogonki-kiełki. Siew przeprowadzamy na początku maja do szklarni lub na rozsadnik, bardzo ostrożnie wyjmując pojedyncze nasiona i umieszczamy je w ziemi na głębokości 1-2 cm. Siewki rosną bardzo powoli i wymagają częstego podlewania, są wrażliwe na przemarzanie dlatego przed nastaniem pierwszych mrozów wymagają okrycia, potem już rosną bardzo szybko i są zupełnie mrozoodporne.

Surowcem leczniczym są korzenie bogate w cenne, biologicznie aktywne substancje o różnorodnej budowie chemicznej. Odwary, proszek i nalewka z korzeni aralii mandżurskiej, zwanej przez ludy Syberii „czartowski drzewem”, mają działanie zbliżone do żeń-szenia.


- stymuluje centralny układ nerwowy
- pomaga w stanach nerwowego i fizycznego wyczerpanie,
- wzmacnia serce,
- reguluje niskie ciśnienie krwi, syndrom asteno-hipochondryczny.
- pomaga w przytłumionej, wstrzymywanej depresji typu melancholijnego,
- obniża poziom cholesterolu i cukru w krwi, układanie lipidów,
- zwiększa odporność organizmu na niesprzyjające wpływy otoczenia,
- zwiększa sile mięśni i wytrzymałość fizyczną,
- poprawia potencję (afrodyzjak)

Naturalną koleją rzeczy w tym miejscu powinny pojawić się przepisy i porady jak stosować preparaty z aralii. Internet jest pełny tego typu porad i przepisów, a intencja tej strony jest prezentacja i pomoc w uprawie, a nie ziołolecznictwo. Serdecznie polecam strony www dr Henryka Różańskiego mojego guru w zakresie fitoterapii i ziołolecznictwa.


Handzlówka 2017
Wszelki prawa zastrzeżone, kopiowanie zdjęć i tekstów bez zgody autora zabronione