Rośliny
Ashitaba roślinna witamina B12
 
Angelica keiskei jest rośliną z rodziny selerowatych, i jak wiele innych roślin z tej rodziny, z różnych kontynentów, ten japoński gatunek jest nie tylko jadany jako warzywo, ale również wykorzystywany od wieków jako lek na wiele schorzeń. Pochodzi on z wyspy Hachijo-jima, gdzie badacze i lokalni zielarze stwierdzili powiązanie pomiędzy stałym spożyciem tej rośliny i długowiecznością mieszkańców wyspy. W ostatnich latach popularność tego zioła rośnie na Filipinach ( gdzie nadal wielu sprzedawców roślin sprzedaje Gynure procumbens nazywając ją Ashitaba (Aszitaba)), a także Taiwanie, Chinach i Korei, niewielka sława tej rośliny dosięgnęła również Malezję, Indonezję i USA. Wciąż jednak pozostaje ona jednym z najcenniejszych i jednocześnie najmniej znanych ziół i warzyw z całego świata.
 To co sprawia że Agelica keiskei jest wyjątkowa pośród wszystkich odmian rodzaju Angelica i pochodnych seleraków to jej żółty sok zawierający witaminę B12 (żadne inne rośliny jej nie zawierają), oraz chalkony - związki chemiczne będące jednymi z najsilniejszych przeciwutleniaczy
 
ashitaba1.jpg
 
Aszitaba należy do roślin zakwitających zazwyczaj w drugim roku, jednak może to nastąpić również w pierwszym, trzecim lub czwartym. Od razy po wykształceniu i dojrzeniu nasion cała roślina umiera. Można jednak przedłużyć jej żywot usuwając łodygę kwiatową przed rozwinięciem pąków. Niekiedy roślina ta wytwarza niezależne odrosty. Roślina ta najlepiej rozwija się w półcieniu, w wilgotnym ale przepuszczalnym, kompostowym podłożu. Jednak poradzi sobie nawet w pełnym słońcu na nieurodzajnej i piaszczystej glebie ( tak długo jak temperatura nie będzie za wysoka ). Angelica keiskei wytrzymuje mrozy do -15'C, jednak cała jej część naziemna zamiera przy pierwszych mrozach, aby odrosnąć z powrotem z korzenia wiosną. Przypuszczam że jej domowa uprawa nie powinna być problematyczna. Jej liście, wyrastające wprost z korzenia nie przekraczają zazwyczaj 80 cm, jednak łodyga kwiatowa może osiągnąć wysokość ponad 1,5m. Liście mogą być zbierane w każdym terminie, tak długo aż nie zaczynają żółknąć. Jednak posiadając młode siewki radzę poczekać z tym, aż rośliny nabiorą w pełni siły i zawsze zostawiać kilka liści, zapewniając im możliwość dalszego intensywnego wzrostu. Jeśli nie posiadacie potrzeby suszenia liści i kwiatów, polecam ich spożywanie na świeżo, nie tracąc żadnych z walorów odżywczych, leczniczych jak i smakowych.
 
ashitaba.jpg
 
Aszitaba wymagają 30 dniowej stratyfikacji. Najpierw nasiona moczymy 2-3 razy zmieniając wodę, przez  2-3dni w letniej nie chlorowanej wodzie, a następnie umieszczamy w wilgotnym piasku w lodówce w temp ok 3-4 stopnie. Piasek powinien być wilgotny, a nie przemoczony co może powodować gnicie i rozwój patogenów. Po okresie stratyfikacji jeszcze wilgotne nasiona wysiewamy do pojemnika w typowa ziemią ogrodowa lub w mieszaninie odkwaszonego torfu i piasku w proporcja 1:1. Wysiew powierzchniowy, nasiona przykrywamy cienką 3-5 mm warstwą ziemi, lekko ugniatamy. Pojemnik przykrywamy szybka, tak by zapewnić w miarę stała wilgotność, którą w miarę potrzeby uzupełniamy spryskując ziemię opryskiwaczem. Optymalna temperatura podłoża to 22-24 st. Przy dobrze przeprowadzonej stratyfikacji nasion kiełkują po 3-4 tygodniach, a po kolejnych 6 tygodniach wymagają przepikowania do doniczek. Po przyjęciu Aszitaba rośnie bardzo intensywnie w połowie maja (po zimnych ogrodnikach)możemy je przesadzić na miejsce stałe. Optymalne stanowisko to bogata w kompost przepuszczalna gleba, pełne słońce, choć toleruje tez półcień. Aszitaba wymaga częstego podlewania nawet co 2 dni.
 
aszitaban.jpg
Nasiona aszitaby

Aszitaba kwitnie w drugim roku po posadzeniu po wydaniu nasion roślina zamiera podobnie jak arcydzięgiel. Stosując prosty zabieg polegający na usunięciu pędów kwiatowych stworzy z niej roślinę wieloletnią.
 
ashitaba2.jpg
 
Wszystkie części Aszitaby mogą być spożywane jako warzywo na świeżo lub gotowane. Świeże liście posiadają unikalny, lekko gorzki, odrobinę selerowaty smak, z kolei łodygi liściowe są nieco słodkawe kiedy są jeszcze młode. Obydwie części stanowią doskonały dodatek do sałatek, kanapek oraz warzywnych soków przecierowych. To warzywo-przyprawa może być również używane do zup, gulaszy, smażonek, suszi, klusków a nawet deserów i lodów. Korzenie i łodygi mogą być piklowane. Ususzoną Ashitabę można zaparzać jako herbatę ziołową, ale również można do tego używać drobno posiekanych świeżych części tej rośliny.

Angelica keiskei dzięki swoim wysoce przeciwutleniającym, antyseptycznym i przeciwzapalnym właściwościom, używana jest jako odmładzający tonik do skóry. W formie okładów ( ze świeżych zmiażdżonych części rośliny), soku lub w postaci sporządzonych kremów lub olejków stosowana jest na niewielkie zranienia, ukąszenia i użądlenia, trądzik, wysypki, cysty, czyraki, krosty, ospę oraz obolałe mięśnie i ścięgna w celu znieczulenia bólu
 
Aszitaba posiada tak wiele zalet zdrowotnych że postrzegana jest często jako ogólny środek tonizujący i profilaktyczne panaceum, przynoszące długowieczność przy regularnym spożyciu na świeżo. Wzmacnia ona układ odpornościowy, oczyszcza krew, reguluje poziom cholesterolu i cukru we krwi, poprawia krążenie krwi i wzmacnia ostrość widzenia. Posiada właściwości antybakteryjne, antywirusowe (nawet przeciwko HIV), przeciwzapalne, przeczyszczające, moczopędne i przeciwrakowe (szczególnie przeciw rakom skóry i płuc). Wspomaga również wytwarzanie nowych nerwów. Angelica keiskei stosowana jest tradycyjne na problemy z żołądkiem, śledzioną lub nerkami, artretyzm, nadciśnienie krwi, cukrzycy, ospę, nowotwory, problemy menstruacyjne, obrzęki oraz w celu zwiększenia ilości wytwarzania mleka przez karmiące matki.
 
Może być spożywana na surowo, gotowana (wszystkie części rośliny) suszona i użyta w formie naparów lub nalewek, lub jako zmiażdzone ziele, w postaci okładów na zranienia, infekcje skóry oraz bóle mięśni, ścięgien i nerwów.
Swoje zdrowotne właściwości Angelica keiskei zawdzięcza przede wszystkim zawartości chalkonów - o wysoce przeciwutleniajacych właściwościach. Te polifenole występują w niej w postaci która nie została znaleziona w żadnej innej roślinie ( xanthoangeol, xanthoangelol E, 4-hydroxyderricin ). Innym niecodziennym związkiem organicznym jaki zawiera Ashitaba, jest witamina B12, której niezawierają żadne inne rośliny ( jedynie zwierzęta, bakterie, algi, wodorosty i niektóre grzyby ), a która jest niezbędna dla zdrowego funkcjonowania układu nerwowego i tworzenia krwi. Fakt ten sprawia że Aszitaba jest doskonałym ziołem-warzywem dla wegetarian i osób cierpiących na anemię. Zawiera ona również kumaryny ( psoralen, imperatorin, columbiangin ), glikozydy ( isoquercitin, ruteorin, angelic acid, bergapten), saponiny, znaczne ilości melatoniny oraz dostarcz wielu niezbędnych dla zdrowia witamin i minerałów jak ; beta-karoten, witaminy C, K, B1, B2, B6, wapń, magnez, żelazo, germanium, cynk i potas.

Handzlówka 2017
Wszelki prawa zastrzeżone, kopiowanie zdjęć i tekstów bez zgody autora zabronione